Groot in het nieuws en dan zijn wij het eerste aanspreekpunt

Ik ben onderzoeker. Ik werk bij het NCSC en heb ook een gastaanstelling bij de Universiteit Twente. Ik sla de brug tussen ons academisch cybersecurity onderzoek en onze praktijk. Wat betekent het laatste onderzoek voor Nederland? Andersom kijk ik naar wat er gebeurt in de praktijk en lever ik de vragen waar wij tegen aan lopen aan de academische wereld. Ik zal je een voorbeeld geven van wat dat betekent.

Ransomware aanvallen

Op een vrijdagmiddag in mei 2017 begon het in het nieuws te rommelen dat er ransomware aanvallen waren, verspreid over de wereld, en vooral in Spanje en Engeland. Dan worden computers of gegevens op computers geblokkeerd, en de gebruiker kan de computer ‘bevrijden’ door geld te betalen. Wij volgen in zo’n geval onze bronnen en de impact. Het leek niet zo ernstig. Ik ging vrijdag eind van de middag dus gewoon naar huis. ’s Avonds werd ik gebeld: het is erger dan we dachten. Ik had piketdienst, dan ga je meteen aan de slag en doorwerken, want de ontwikkelingen gaan snel. In zo’n situatie krijg ik de vraag duiding te geven van wat er gebeurt. Wat is er feitelijk aan de hand? Wat zijn de technische componenten ervan? Is er in Nederland al iets aan de hand? En wat is het effect voor de Rijksoverheid en onze vitale infrastructuur?

Inmiddels veel schade aangericht

Zaterdag schreef ik weer een nieuw verslag. Onderzoekers hadden inmiddels door hoe ze de aanval moesten stoppen, maar er was al veel schade aangericht. Systemen bij Britse ziekenhuizen lagen plat, in Spanje was het hele kantoor van Vodafone geïnfecteerd, in Nederland werkten parkeerautomaten niet meer.

'Ik sla de brug tussen ons academisch cyber security onderzoek en onze praktijk.'

's Avonds op TV

Op zondag besloten we de operatie op te schalen . Dat betekent dat er meer mensen bij betrokken worden vanuit alle afdelingen van het NCSC om te kijken wat er nu precies aan de hand is en wat we moeten gaan doen, hoe we de partijen kunnen bijstaan. Het was heel groot in het nieuws en dan zijn wij het eerste aanspreekpunt. We staan klaar voor de Rijksoverheid en vitale infrastructuur. We vragen die organisaties dan “speelt het ook bij jullie en hebben jullie hulp nodig?” De minister moet geïnformeerd worden en we moeten antwoorden geven op vragen die dan bij journalisten leven. Ook kon ik dat weekend bijvoorbeeld de hoogleraar, die bij Nieuwsuur aanschoof, op zijn verzoek van aanvullende achtergrondinformatie voorzien.