Wat is een ISAC?

Het doel van een ISAC is om de digitale weerbaarheid te vergroten door informatie uit te wisselen over dreigingen, kwetsbaarheden en incidenten. Denk hierbij aan het delen van informatie over cyberaanvallen, nieuwe soorten malware of kwetsbaarheden in software.

Door samen te werken binnen een ISAC, kunnen organisaties sneller reageren op bedreigingen en van elkaar leren, waardoor ze sterker staan tegen cybercriminaliteit.

Deelnemers van ISAC's zijn vaak bedrijven, overheidsinstanties en andere belanghebbenden die gezamenlijk een veilige informatie-uitwisseling garanderen. Binnen een ISAC worden vaak good practices, incidentmeldingen en technische oplossingen gedeeld in een vertrouwelijke omgeving.

Wat is het belang van een ISAC?

Overweeg je om deel te nemen aan een ISAC? Of een ISAC op te zetten? Dat biedt je de volgende voordelen:

1. Sectorspecifieke dreigingsinformatie

Een ISAC biedt deelnemers toegang tot waardevolle informatie over cyberdreigingen die specifiek zijn voor de eigen sector. Het delen van dreigingsinformatie helpt organisaties om sneller te reageren op incidenten en proactieve maatregelen te nemen.

2. Versterkende samenwerking

Door samenwerking binnen een ISAC wordt kennis en expertise gebundeld. Dit versterkt de gehele sector, omdat organisaties leren van elkaars ervaringen en incidenten.

3. Verhoogde cyberweerbaarheid

Deelname aan een ISAC verhoogt de weerbaarheid tegen cyberaanvallen door het delen van technische indicatoren (zoals IP-adressen en malware-handtekeningen) en het ontwikkelen van gezamenlijke mitigatiestrategieën.

4. Toegang tot exclusieve netwerken

ISAC-deelnemers krijgen vaak toegang tot vertrouwelijke informatiebronnen en netwerken, zoals overheidsrapportages en technische workshops, die niet publiekelijk beschikbaar zijn.

Hoe werkt een ISAC?

Er zijn een paar essentiële onderdelen die een ISAC definiëren:

• Vertrouwelijke communicatie

Een essentieel onderdeel van een ISAC is het vertrouwen tussen deelnemers. Daarom wordt vaak gewerkt met een non-disclosure agreement (NDA) en een beveiligd communicatieplatform. Vertrouwen wordt verder opgebouwd door het naleven van afspraken, betrouwbaarheid en het gebruik van protocollen zoals het Traffic Light Protocol (TLP) om de reikwijdte van informatiedeling te bepalen.

• Regelmatige bijeenkomsten

ISAC's organiseren periodieke bijeenkomsten om dreigingsinformatie te delen, incidenten te bespreken en strategieën te ontwikkelen. Dit kan variëren van maandelijkse bijeenkomsten tot directe ad hoc informatiedeling via vertrouwde communicatieplatformen.

• Analyse en rapportage

Binnen een ISAC worden dreigingsinformatie en incidenten geanalyseerd. Deze analyses leiden tot rapportages die helpen bij het formuleren van aanbevelingen en actieplannen voor deelnemende organisaties.

Stappenplan voor het opzetten van een ISAC

Overweeg je om samen met andere organisaties een ISAC op te zetten? Doorloop dan de volgende stappen: 

1. Identificeer het nut van een nieuwe ISAC

Ga na of er binnen jouw sector of regio al een ISAC actief is. Informeer zo nodig bij het NCSC. Zo niet, overweeg dan om er één op te richten.

2. Bepaal de deelnemers

Betrek relevante belanghebbenden uit jouw sector, zoals andere bedrijven, brancheorganisaties en overheidsinstanties. Begin klein met vertrouwde partners en schaal geleidelijk op.  

3. Stel duidelijke doelstellingen

Definieer samen de doelen van de ISAC, zoals het verbeteren van de dreigingsdetectie, het verhogen van regionale of de sectorbrede samenwerking of het ontwikkelen van een responsstrategie.

4. Leg afspraken vast

Wat voor criteria voor deelname hanteer je? Welke afspraken maak je met ISAC-deelnemers? Gebruik dit voorbeeld voor ISAC-lidmaatschapscriteria ter inspiratie.

5. Zorg voor een veilige omgeving

Ga op zoek naar een communicatiekanaal waarmee je een veilige en vertrouwelijke uitwisseling van informatie kunt garanderen. Mogelijk kan een ISAC-ruimte in de NCSC Community hierin voorzien. Vraag ons welke mogelijkheden er zijn.

6. Start met regelmatige bijeenkomsten

Organiseer periodieke vergaderingen en breng deelnemers bij elkaar om informatie te delen en actiepunten vast te stellen.

Handreikingen voor een ISAC

Aandachtspunten voor een effectieve samenwerking

Het NCSC heeft ruime ervaring bij het helpen opzetten van ISAC's. Sleutelprincipes die we graag meegeven om een effectieve samenwerking te bereiken, zijn:

• Vertrouwen is essentieel: Investeer in relaties, wees betrouwbaar en kom afspraken na.
• Focus op gedeelde belangen: Bespreek openlijk de belangen van elke deelnemer.
• Zorg voor gelijkwaardigheid: Vermijd hiërarchische verhoudingen binnen de groep deelnemers.
• Begin klein en bouw uit: Start met een kleine groep en breid het netwerk geleidelijk uit.
• Stel duidelijke afspraken op: Definieer de toetredingscriteria, de procesafspraken en de omgang met vertrouwelijke informatie.
• Evalueer regelmatig: Bekijk of de doelen en werkwijze nog steeds relevant zijn en of alle deelnemers voldoende toevoegen.

Hulp of ruggespraak nodig?

Wil je voor jouw sector een ISAC starten? Begin dan met een handvol organisaties die hetzelfde belang hebben bij de kennisuitwisseling. Bouw met deze organisaties de vertrouwensband op en leg de belangrijkste afspraken vast. Loop je vast of heb je wat ondersteuning nodig? Neem dan even contact op met het NCSC.